การติดต่องานเกี่ยวกับ "วัด"

การสร้างวัดในพระพุทธศาสนา  ตามมาตรา  ๓๑  แห่งพระราชบัญญัติคณะสงฆ์  พ.ศ. ๒๕๐๕ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติคณะสงฆ์  (ฉบับที่ ๒)  พ.ศ. ๒๕๓๕  บัญญัติว่า “วัดมีสองอย่าง (๑) วัดที่ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา (๒)  สำนักสงฆ์ ...........” และมาตรา ๓๒  บัญญัติว่า “การสร้าง  การตั้ง  การรวม  การย้าย  การยุบเลิกวัด  และการขอรับพระราชทานวิสุงคามสีมา  ให้เป็นไปตามวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง ..............”  ดังนั้น  การจะสร้างวัดขึ้นในพระพุทธศาสนาให้ถูกต้องเป็นวัดโดยสมบูรณ์  มีเขตวิสุงคามสีมาที่ได้รับพระราชทานเพื่อพระสงฆ์กระทำสังฆกรรมได้ตามพระธรรมวินัย  จะต้องดำเนินการให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์  ขั้นตอน  และวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง  ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๐๗)ออกตามความในพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. ๒๕๐๕  หมวด ๑ การสร้างวัด หมวด ๒ การตั้งวัด และหมวด  ๖  การขอรับพระราชทานวิสุงคามสีมา

๑. หลักเกณฑ์การขออนุญาตสร้างวัด

๑.๑ ต้องมีที่ดินที่จะใช้สร้างวัดซึ่งต้องติดต่อเป็นผืนเดียวกัน  เนื้อที่ไม่น้อยกว่า ๖ ไร่ (ไม่มีข้อยกเว้น)  โดยเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินตามกฎหมายทำหนังสือสัญญาตกลงยกที่ดินให้สร้างวัด ไว้กับนายอำเภอ  และเจ้าพนักงานที่ดินอำเภอ  แสดงความประสงค์จะยกที่ดินให้เพื่อใช้สร้างวัด
      กรณีที่ดินที่จะให้สร้างวัดเป็นที่ดินของทางราชการ  ต้องผ่านขั้นตอนการขอใช้ที่ดินจนถึงส่วนราชการผู้ดูแลรักษาที่ดินนั้น  ออกหนังสืออนุญาตให้ใช้ประโยชน์ในที่ดินเพื่อสร้างวัดก่อน  แล้วจึงจะใช้ หนังสืออนุญาตให้ใช้ที่ดินดังกล่าวแทนเอกสารแสดงสิทธิในที่ดิน ประกอบเรื่องเสนอขออนุญาตสร้างวัด  ตั้งวัด ได้โดยอนุโลม
๑.๒ ต้องเป็นสถานที่ที่เหมาะสมสำหรับเป็นที่พำนักอาศัยของพระภิกษุสงฆ์
๑.๓ ตั้งอยู่ห่างจากวัดอื่นไม่น้อยกว่า ๒ กิโลเมตร  เว้นแต่จะมีเหตุจำเป็น
๑.๔ มีประชาชนที่จะได้รับประโยชน์และให้การสนับสนุนเมื่อได้ตั้งเป็นวัดแล้วในรัศมี  ๒  กิโลเมตร  เฉลี่ยวัดละไม่น้อยกว่า  ๑.๐๐๐  คน เว้นแต่จะมีเหตุจำเป็น
๑.๕ เจ้าคณะอำเภอ  นายอำเภอ  เจ้าคณะอำเภอ  และผู้ว่าราชการจังหวัด  พิจารณาเห็นสมควรให้สร้างวัด

๒. เอกสารหลักฐานประกอบการขออนุญาตสร้างวัด

๒.๑ คำขออนุญาตสร้างวัด
๒.๒ สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน และสำเนาทะเบียนบ้านของผู้ขออนุญาต
๒.๓ กรณีขอสร้างวัดในที่ดินของเอกชน  ต้องแนบเอกสารหลักฐาน  ดังนี้
      - สำเนาเอกสารแสดงกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองที่ดินที่จะยกให้สร้างวัด
      - หนังสือสัญญาตกลงยกที่ดินให้สร้างวัด
      - สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน  สำเนาทะเบียนบ้านของผู้ยกที่ดินให้สร้างวัด  กรณีผู้ยกที่ดินให้สร้างวัดมีคู่สมรส  ต้องแนบหนังสือยินยอมพร้อมด้วยสำเนาทะเบียนสมรส  สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน และสำเนาทะเบียนบ้านของคู่สมรส กรณีหม้ายเนื่องจากหย่า  ต้องแนบหนังสือสำคัญการหย่ากรณีคู่สมรสเสียชีวิตต้องแนบสำเนาทะเบียนสมรส และใบมรณะบัตรของคู่สมรส
 ๒.๔ กรณีขอสร้างวัดในที่ดินของทางราชการ ต้องแนบหนังสืออนุญาตให้ใช้ประโยชน์ในที่ดินเพื่อสร้างวัด  และเอกสารประกอบที่ส่วนราชการผู้ดูแลรักษาที่ดินนั้นออกให้
๒.๕ แผนที่ตั้งวัด
๒.๖ แผนผังอาคารสิ่งปลูกสร้าง

๓. ขั้นตอนดำเนินการขออนุญาตสร้างวัด

๓.๑ ผู้ขออนุญาตสร้างวัดยื่นคำขออนุญาตสร้างวัด (ศถ.๑) ต่อนายอำเภอท้องที่ที่จะสร้างวัด  ตามแบบที่สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติกำหนด พร้อมเอกสารหลักฐานประกอบเรื่อง
๓.๒ นายอำเภอนำปรึกษาเจ้าคณะอำเภอ  แล้วเสนอเรื่องและความเห็นไปยังผู้ว่าราชการจังหวัด
๓.๓ ผู้ว่าราชการจังหวัดนำปรึกษาเจ้าคณะจังหวัด  แล้วเสนอเรื่องและความเห็นไปยังสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ
๓.๔ สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติพิจารณาเห็นสมควรให้สร้างวัดได้  ให้รายงานนายกรัฐมนตรี (รองนายกรัฐมนตรีที่ได้รับมอบหมายให้กำกับดูแล) เพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบก่อนนำเสนอมหาเถรสมาคม
๓.๕ เมื่อมหาเถรสมาคมเห็นชอบแล้ว  ให้สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติออกหนังสืออนุญาต ให้สร้างวัด

รวบรวมเรียบเรียงโดย
ว่าที่ ร.ต.หญิง สิรภัทร อาวอร่ามรัศมิ์
นักวิชาการศาสนาชำนาญการ

ปรับปรุงข้อมูลล่าสุด วันที่ ๒๓ มิถุนายน ๒๕๕๔