Breaking News
Home / บริการของสำนักพุทธ / การเผยแผ่หลักธรรม

การเผยแผ่หลักธรรม

            ต้นแบบ / แบบจำลอง (Model) ของการเผยแผ่หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาในหน่วยงานภาครัฐ สามารถนำไปใช้เป็นแบบอย่างในการดำเนินงานได้ จำนวน ๕ แบบ จัดทำโดย  ฝ่ายเผยแผ่พระพุทธศาสนา กองพุทธศาสนศึกษา  โทร.๐ ๒๔๔๑ ๔๕๕๓

พิธีแสดงตนเป็นพุทธมามกะ

ความหมาย คำว่า  พุทธมามกะ  แปลว่า  ผู้รับเอาพระพุทธเจ้าเป็นของตน  การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ  หมายถึง  การประกาศตนของผู้แสดงว่าเป็นผู้รับนับถือพระพุทธเจ้าเป็นของตน การปฏิญาณตนเป็นผู้นับถือพระพุทธศาสนาไม่จำเป็นต้องทำเฉพาะคราวเดี่ยว  ทำซ้ำๆตามกำลังแห่งศรัทธาและความเลื่อมใสก็ได้  เช่น  พระสาวกบางรูป  ภายหลังแต่ได้รับการอุปสมบทแล้วก็ลั่นวาจาว่า  “พระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นพระศาสดาของข้าพระองค์  ข้าพระองค์เป็นสาวก”  ดังนี้  เป็นต้น ความเป็นมา เมื่อความนิยมในการบวชสามเณรลดลง  พร้อมกับการส่งเด็กไปเรียนในต่างประเทศมากขึ้น  พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  (รัชกาลที่  ๕)  ทรงพระราชปริวิตกว่า  เด็กๆจักไม่มีความรู้สึกที่ดีต่อพระพุทธศาสนา จึงโปรดให้พระโอรสของพระองค์ทรงปฏิญาณพระองค์เป็นผู้นับถือพระพุทธศาสนาก่อน  และพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว  (รัชกาลที่  ๖)  ได้เป็นพระ องค์แรกที่ปฏิญาณพระองค์ตามธรรมเนียมที่ทรงตั้งขึ้นใหม่นั้น  และใช้เป็นราชประเพณีต่อมาอีกหลายพระองค์  เช่น  พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า จุมพฎพงศ์บริพัตร  พระโอรสสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ  เจ้าฟ้ากรมหลวงนครสวรรค์วรพินิตกับหม่อมเจ้าองค์อื่นๆก่อนจะไปศึกษาในยุโรปก็ได้แสดงพระองค์เป็นพุทธมามกะก่อน  เป็นต้น โดยเหตุนี้  จึงเกิดเป็นประเพณีนิยมแสดงตนเป็นพุทธมามกะขึ้นสืบต่อกันมา   ในปัจจุบัน  ความนิยมแสดงตนเป็นพุทธมามกะของชาวพุทธไทย  สามารถสรุปได้  ดังนี้ ๑.เมื่อบุตรหลานของตนรู้เดียงสาเจริญวัยอยู่ในระหว่าง  ๑๒ – ๑๕  ปี  ก็ประกอบพิธีให้บุตรหลานได้แสดงตนเป็นพุทธมามกะ  เพื่อให้เด็กสืบความเป็นชาวพุทธตามตระกูลต่อไป ๒.เมื่อจะส่งบุตรหลานไปเรียนยังต่างประเทศที่มิใช่ดินแดนของพระพุทธศาสนา …

อ่านต่อ

พระพุทธศานาในโลก

การเรียนรู้พระพุทธประวัติโดยสังเขป ศาสนาพุทธเป็นศาสนาประเภทอเทวนิยม  และเป็นศาสนาที่มีผู้นับถือมากศาสนาหนึ่งของโลก  รองจาก  ศาสนาคริสต์  ศาสนาอิสลาม  และศาสนาฮินดู ประวัติความเป็นมาของศาสนาพุทธ เริ่มตั้งแต่สมัยพุทธกาล  ผู้ประกาศศาสนาและเป็นศาสดาของศาสนาพุทธคือพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสรู้เมื่อวันขึ้น ๑๕ ค่ำ  เดือนวิสาขะหรือเดือน ๖ ณ ใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ์  ตำบลอุรุเวลาเสนานิคม  แค้วนมคธ  ประเทศอินเดีย  ๔๕ ปี  ก่อนพุทธศักราช  ปัจจุบันสถานที่นี้  เรียกว่า  พุทธคยา  อยู่ห่างจากเมืองคยาประมาณ  ๑๑ กิโลเมตร  ประวัติความเป็นมาของพุทธศาสนาหลังจากการแพร่หลายไปทั่วอินเดีย  หลังพุทธปรินิพพาน ๑๐๐  ปี  จึงแตกเป็นนิการย่อย  โดยนิกายที่สำคัญคือ เถรวาทและมหายาน นิกายมหายานได้แพร่หลายไปทั่วเอเชียกลางเอเชียตะวันออกเฉียงใต้  และเอเชียตะวันออก  เมื่อศาสนาพุทธในอินเดียเสื่อมลง  พุทธศาสนามหายานในเอเชียกลางและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้เสื่อมตามไปด้วย  ยังคงเหลือในจีน  ทิเบต  ญี่ปุ่น  เวียดนาม  ส่วนนิกายเถรวาทได้เฟื่องฟูขึ้นอีกครั้งในศรีลังกา  และแพร่หลายไปในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้  พุทธศาสนา  ได้แพร่หลายไปยังโลกตะวันตกตั้งแต่ครั้งโบราณ  แต่ชาวตะวันตกหันมาสนใจพุทธศาสนามากขึ้นในยุคจักรวรรดินิยมและหลังสงครามโลกครั้งที่ ๒ ชาติกำเนิดของพระพุทธเจ้า …

อ่านต่อ

การปฏิบัติพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา

พุทธศาสนพิธี ความสำคัญของศาสนพิธี การกระทำบุญกุศลในทางพระพุทธศาสนาของเรานั้นมีมากมายหลายอย่างต่างกันไป ตามแต่ละวิธีการที่จะเกิดขึ้นนั้น ๆ และแต่ละอย่างล้วนเป็นเอกลักษณ์ที่สำคัญ แสดงให้เห็นถึงความเจริญรุ่งเรืองของประเพณีและวัฒนธรรมประจำชาติ – ศาสนา – องค์พระมหากษัตริย์ และประจำจิตใจของพุทธศาสนิกชนคนไทยของเรามาเป็นเวลานับเป็นพัน ๆ ร้อย ๆ ปีผ่านมา และจะมีความเจริญรุ่งเรืองสืบต่อไปตลอดกาลนาน เมื่อกล่าวโดยจำเพาะเจาะจงแล้ว มูลเหตุแห่งการทำบุญมี ๓ ประการด้วยกัน คือ ๑. บุญในวันสำคัญของชาติ ศาสนา องค์พระมหากษัตริย์ ๒. บุญประจำประเพณีในเทศกาลต่าง  ๆ เช่น ตรุษสงกรานต์ สารท เข้าพรรษา ออกพรรษาเป็นต้น ๓. บุญที่มีความเกี่ยวข้องเฉพาะตัวบุคคล บุญตามข้อ ๑ – ๒ นั้น เป็นหน้าที่ของคนไทยชาวพุทธทั้งหลายจะพึงกระทำบำเพ็ญเป็นสามัคคีธรรมร่วมกันตามแต่ละสถานที่ และท้องถิ่นนั้น ๆ ส่วนบุญตามข้อ ๓  นั้น  เป็นหน้าที่ของผู้เป็นเจ้าภาพ  และญาติมิตรจะพึงกระทำกันเป็นการเฉพาะ และยังแบ่งบุญนี้ออกเป็น  …

อ่านต่อ

การศึกษาหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา

สรุปหลักพุทธศาสนา ๑.พุทธศาสนามีหลักการเดียวกับวิทยาศาสตร์ คือ ๑. สอนอย่างมีเหตุผล ๒. ศึกษาจากของจริงที่มีอยู่จริง ๓. เชื่อจากสิ่งที่เกิดขึ้นจริง ๒.คำสอนทั้งหมดของพุทธศาสนาสรุปอยู่ที่ ๑. ละเว้นความชั่วทั้งปวง ๒. ทำความดีให้เต็มเปี่ยม ๓. ทำจิตให้บริสุทธิ์ ๓.พุทธศาสนามีคำสอนอยู่ ๒ ระดับ คือ ๑. ระดับศีลธรรม หรือระดับต่ำ ที่สอนให้ละเว้นความชั่ว และทำความดี โดยเอาไว้สอนคนที่ความรู้น้อย เช่นชาวบ้าน ๒. ระดับสูง ที่สอนให้ทำจิตให้บริสุทธิ์ หรือดับทุกข์ของจิตใจในปัจจุบัน โดยใช้หลักวิทยาศาสตร์ โดยเอาไว้สอนคนที่มีความรู้ ๔.คำสอนที่สำคัญของพุทธศาสนาก็คือ คำสอนระดับสูง คือ เรื่อง อริยสัจ ๔ อันเป็นเรื่องเกี่ยวกับการดับทุกข์  อันได้แก่ ๑. ทุกข์    คือเรื่องความทุกข์ของจิตใจมนุษย์ในปัจจุบัน ๒. สมุทัย  คือเรื่องสาเหตุของความทุกข์ทั้งปวง ๓. นิโรธ   …

อ่านต่อ